Logien.pl

Od 1 maja 2004 roku zmieniły się zasady fakturowania usług zagranicznych. Wynika to przede wszystkim ze zmiany zasad rozliczania i ustalania miejsca opodatkowania usług. Zgodnie z podstawową regułą miejscem świadczenie i opodatkowania usług jest miejsce, w którym świadczący usługę ma swoje przedsiębiorstwo lub stałe miejsce prowadzenia działalności, miejsce, w którym świadczący usługę ma stały adres lub zwykle mieszka. Ta zasada ma zastosowanie do wszystkich usług. Będzie dotyczyła między innymi usług gastronomicznych, medycznych, leasing środków transportu. Jeśli ktoś wykonuje zawód fryzjera. Klientów przyjmuje w swoim zakładzie w Cieszynie, w Polsce. Sporadycznie również świadczy usługi fryzjerskie w miejscu zamieszkania klientek. Jedna z klientek, zamieszkała na terytorium Czech, zażądała wystawienia faktury VAT. Faktura musi być wystawiona. Chociaż  usługa wykonana była poza terytorium kraju, podatniczka opodatkowała te czynność stawką krajową. Bez względu na fakt czy usługa będzie wykonana na rzecz osoby zamieszkałej w Polsce, czy za granicą będzie ona opodatkowana w kraju, w którym fryzjer posiada swój zakład. Faktura musi zawierać następujące elementy: nazwę towaru, ilość, cenę jednostkową, wartość netto, stawkę VAT podawaną w %. VAT oraz cena brutto. Ważne to są wiadomość, bo coraz częściej z takimi właśnie sytuacjami spotykają się polscy usługodawcy, mieszkający w pobliżu dawnej granicy z Czechami, Słowacją czy Niemcami. Znajomość przepisów dotyczących tej właśnie działalności, pozwoli uniknąć rożnego rodzaju przykrych sytuacji.

Obowiązek wystawiania faktur VAT ciąży tylko na podatnikach VAT czynnych. Zarówno jednak podatnicy VAT czynni, jaki zwolnieni mają obowiązek wystawiania faktur VAT w przypadku dostawy towarów lub usług, jeżeli miejscem opodatkowania tych czynności jest terytorium państwa członkowskiego UE, inne niż terytorium Polski albo terytorium państwa trzeciego i dla tych czynności podatnicy nie są zidentyfikowani jako podatnicy podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze.

Jeśli ktoś jest podatnikiem zwolnionym z VAT. Sprzedał licencję do programu komputerowego firmie mającej siedzibę w Niemczech. Zgodnie z nowymi zasadami czynność ta będzie opodatkowana w Niemczech. Osoba sprzedająca nie jest podatnikiem podatku od wartości dodanej w Niemczech. W związku z tym, musi wystawić fakturę VAT zgodnie z regulacjami polskiej ustawy. Podobnie jest, gdy rzecz dotyczy firmy. Firma jest podatnikiem zwolnionym z VAT. Świadczy usługi budowlane na terytorium Niemiec dla osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej. Jest ona zarejestrowana jako podatnik VAT w Niemczech. W takim wypadku, w związku z usługami budowlanymi, powinna wystawić fakturę zgodnie z niemieckimi przepisami. Polska ustawa nie nakłada w tym przypadku obowiązku wystawiania faktur VAT. Jak z powyższego wynika, znajomość przepisów dotyczących wystawiania faktur VAT jest bardzo istotna. Każda osoba prywatna czy firma świadcząca usługi czy sprzedająca towary powinna się dokładnie z nimi zapoznać, by nie mieć żadnych problemów z prowadzeniem działalności.

Faktura VAT RR dokumentuje zakup produktów rolnych od rolnika ryczałtowego. Jest ona wystawiana nie przez sprzedawcę, czyli rolnika ryczałtowego, ale przez podatnika dokonującego u niego zakupu. Oryginał faktury jest przekazywany sprzedawcy, a kopię zatrzymuje nabywca towaru. Obie strony transakcji powinny przechowywać dokumenty przez okres 5 lat, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Dokument ten powinien zawierać następujące dane: imię i nazwisko lub nazwę albo nazwę skróconą sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy. Powinien się tez tam znaleźć numer identyfikacyjny PESEL sprzedawcy i nabywcy oraz numer dowodu osobistego sprzedawcy lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, datę wydania tego dokumentu, nazwę organu, który wydał dokument, jeżeli rolnik ryczałtowy sprzedający produkty rolne jest osoba fizyczną.  Nawet, jeśli produkty są nabywane po raz kolejny u tego samego producenta rolnego, nie można pominąć wpisania tych danych. Ponad to, na fakturze powinny się znaleźć: data dokonania zakupu oraz data wystawienia i numer kolejny faktury, nazwy zakupionych produktów rolnych, jednostka miary i ilość zakupionych produktów rolnych. Fakturę VAT RR różni od zwykłych faktur VAT to, że podatnik ma obowiązek określenia gatunku lub jakości nabywanych produktów. W dalszej części faktura powinna zawierać: cenę jednostkową zakupionego produktu rolnego bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku, wartość nabytych produktów rolnych bez tej kwoty oraz stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku.

Faktura VAT jest podstawowym dokumentem istniejącym na gruncie podatków od towarów i usług. Od 1 maja 2004 roku , podatnicy mają obowiązek wystawiania faktur w przypadku dokonania dostawy lub świadczenia usług, jeżeli miejscem opodatkowania tych czynności jest terytorium Polski oraz terytorium innego kraju członkowskiego lub terytorium kraju trzeciego. Obowiązek ten nie dotyczy przypadków, gdy czynności zostały wykonane na rzecz  osób fizycznych nieprowadzących działalności  gospodarczej. Jeśli jednak te osoby zażyczą sobie wystawienia faktury VAT, to należy ją wystawić. Warto pamiętać, ze wyłączenie to nie dotyczy przypadku sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz wewnątrz wspólnotowej  dostawy nowych środków transportu. W tym przypadku, podatnik zawsze musi wystawić fakturę VAT. Fakturę VAT, w handlu krajowym należy wystawiać zawsze dla innych podmiotów gospodarczych, a dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej – tylko na ich żądanie. Każda transakcja zagraniczna, bez względu na status kontrahenta, powinna być udokumentowana fakturą VAT. Na rynku nie ma ogólnie obowiązujących wzorów faktury VAT, ale są określone elementy, które muszą się na niej znaleźć. Należą do nich: data dokonania sprzedaży, cena jednostkowa bez podatku, podstawa opodatkowania, stawka i kwota podatku, kwota należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Państwa członkowskie nie mogą wprowadzić wymogu podpisywania faktur, co oznacza, że faktura niezawierająca podpisu wystawcy ani odbiorcy jest prawidłowo wystawioną fakturą.

Do 30 kwietnia 2004 roku podatnicy nie mogli odliczać VAT od zakupu samochodu osobowego oraz innego o ładowności do 500 kilogramów. Zakaz przewidziany był również przypadku najmu, dzierżawy leasingu i innych umów o podobnym charakterze.

Od 1 maja 2004 roku, podatnicy mogą odliczyć 50% VAT naliczonego, nie więcej niż 5.000 zł. w przypadku zakupu samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o określonej ładowności. Odliczenia nie dotyczą przypadków, gdy odsprzedaż  lub oddanie w odpłatne użytkowanie na podstawie umowy leasingu tych samochodów stanowi przedmiot działalności podatnika. Nie dotyczy to pojazdów specjalnych oraz samochodów do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą. Dla celów dokonania kwalifikacji pojazdów bierze się pod uwagę dopuszczalną ładowność pojazdu oraz ilość miejsc, siedzeń określonych na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji  lub odpisu decyzji zwalniającej z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji, wydawanej zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym. Jeśli we wspomnianych dokumentach nie określono dopuszczalnej ładowności lub ilości miejsc, wówczas samochód uznaje się, dla celów podatku VAT, za samochód osobowy. Te ograniczenia dotyczą również umów najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze. W tych przypadkach, podatnik będzie miał prawo do odliczenia 50%  kwoty podatku naliczonego od raty lub innych płatności, wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą. Suma kwot w okresie używania samochodu nie może przekroczyć 5.000 zł.

Od 1 maja 2004 roku usługi taksówkowe zostały opodatkowane stawką 7%. Dotąd korzystały ze zwolnienia od podatku VAT. Podmioty świadczące usługi taksówkowe, które muszą zarejestrować się jako podatnicy VAT, mają możliwość wyboru. Mogą korzystać z ogólnych zasad rozliczania podatku VAT- mogą się rozliczać miesięcznie, kwartalnie i kasowo. Druga formą jest 3% ryczałt.

Jeżeli podmiot zdecyduje się na opodatkowanie w formie ryczałtu według stawki 3%, musi wcześniej pisemnie zawiadomić o tym Urząd Skarbowy. Przy opodatkowaniu usług w formie ryczałtu, podatnik nie może korzystać z możliwości odliczenia VAT naliczanego przy zakupach od VAT należnego. Podatnicy ci musza składać w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, skróconą deklarację podatkową. Ponadto podatnicy muszą w terminie do dnia 15 lutego, po zakończeniu roku podatkowego, złożyć w Urzędzie Skarbowym rozliczenie za poprzedni rok podatkowy. Rozliczenie to musi zawierać informację o wartości obrotu uzyskanego z tytułu świadczenia usług, w stosunku do których stosowano rozliczenie w formie ryczałtu, wartości poniesionych wydatków związanych ze świadczeniem tych usług oraz kwocie podatku zawartej w tych wydatkach i kwocie podatku zapłaconego do Urzędu Skarbowego. Podatnik, który wybierze tę formę opodatkowania, będzie mógł z niej zrezygnować, nie wcześniej jednak niż po upływie 12 miesięcy. Również w tym wypadku konieczne jest zawiadomienie Urzędu Skarbowego, w terminie do końca miesiąca, poprzedzającego miesiąc, od którego nie będzie rozliczał się on w formie ryczałtu.

Termin sprzedaż wysyłkowa z terytorium kraju oznacza dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych przez podatnika podatku od towarów i usług lub na jego rachunek z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego, które jest państwem przeznaczenia wysyłanego lub transportowanego towaru, pod warunkiem ,ze dostawa wykonywana jest na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej, którzy nie maja obowiązku rozliczania wewnątrz wspólnotowego nabycia towaru W przypadku sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju, dostawę towaru uznaje się za dokonaną na terytorium państwa członkowskiego przeznaczenia dla wysyłanych lub transportowanych towarów. Jeśli całkowita wartość towarów, innych niż wyroby akcyzowe zharmonizowane, wysyłanych lub transportowanych do tego samego państwa członkowskiego w ramach sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju, pomniejszona o kwotę podatku, jest mniejsza lub równa w danym roku, od limitu sprzedaży wysyłkowej ustalonego przez państwo członkowskie przeznaczenia, dostawę towaru uznaje się za dokonaną na terytorium kraju. Ma to zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadku, gdy całkowita wartość towarów wysyłanych lub transportowanych do tego samego państwa członkowskiego w ramach sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju, pomniejszona o kwotę podatku, nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym limitu sprzedaży wysyłkowej ustalonego przez państwo członkowskie. Opisane zasady nie dotyczą nowych środków transportu, towarów będących przedmiotem dostawy przez lub na rachunek podatnika oraz wyrobów akcyzowych zharmonizowanych.

Do zarejestrowania się jako podatnicy VAT UE są zobowiązane podmioty dokonujące wewnątrz wspólnotowej dostawy towarów, wewnątrz wspólnotowego nabycia towarów, wewnątrz wspólnotowe usługi transportu towarów, pomocnicze usługi takie jak: załadunek, rozładunek, przeładunek i podobne czynności związane bezpośrednio z transportem wewnątrz wspólnotowym.

Rejestracji muszą dokonać jednostki świadczące pośrednictwo i spedycje związaną bezpośrednio z transportem oraz wykonujący usługi pośrednicy, działający w imieniu i na rachunek osób trzecich związanych bezpośrednio z usługami pomocniczymi do usług transportowych czy innymi usługami. Rejestrują się również podmioty dokonujące wyceny majątku rzeczowego ruchomego i usług na majątku ruchomym. W przypadku podatników nabywających wyżej wymienione usługi obowiązek rejestracji jako podatnika VAT UE dotyczy tylko sytuacji, gdy podmioty podaja numer NIP, jeśli usługi te stanowiłyby u nich import usług. Jeżeli podmiot, który zarejestrował się jako podatnik VAT UE, nie zgłosił, ze zamierza rozpocząć dokonywanie wewnątrz wspólnotowych dostaw towarów, podatnik ten jest zobowiązany do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego przed dniem dokonania pierwszej dostawy lub pierwszego wewnątrz wspólnotowego nabycia. Ze względu na fakt, że rejestracja jest skuteczna dopiero w momencie uzyskania potwierdzenia, jako podatnika VAT UE ważne jest, aby podatnicy dokumenty złożyli w jak najwcześniejszym, z możliwych,  terminie.

Podatnicy VAT przed dniem dokonania pierwszej czynności obowiązani są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego. Urząd Skarbowy potwierdza zgłoszenie rejestracyjne jako podatnika VAT czynnego lub podatnika VAT zwolnionego. Na wniosek  zainteresowanego Urząd Skarbowy jest zobowiązany do potwierdzenia czy podatnik jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny czy zwolniony. Dotychczasowe rejestracje na podatek VAT zachowują swoją aktualność. Zgodnie z tą regulacją  podatnicy zarejestrowani na podstawie „starej” ustawy VAT są uważani za podatników zarejestrowanych. Podatnicy, którzy w zgłoszeniu rejestracyjnym zgłosili,  że będą składać deklaracje podatkowe dla podatku od towarów i usług, zostaną  uznani za podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni. Pozostali zostaną uznani za podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni. Należy pamiętać, że przerejestrowani mogą być Ci płatnicy VAT, którzy w zgłoszeniu rejestracyjnym zaznaczyli ,że będą składać deklaracje VAT. Powinni oni zweryfikować złożone wcześniej przez siebie formularze, bo mogło się zdarzyć, że owa rubryka została pominięta w czasie wypełniania. Ponownie muszą się rejestrować ci podatnicy, którzy przez okres 6 miesięcy lub przez kolejne dwa kwartały nie składali deklaracji. Oddziały, osoby prawne, które do 30 kwietnia 2004 roku były odrębnymi podatnikami VAT muszą dokonać rejestracji. Zarejestrować się jako podatnicy  VAT czynni muszą te podmioty, które do tej pory wykonywały czynności zwolnione z podatku oraz te, które na  wskutek zmiany definicji podatnika lub zmiany zakresu czynności, stały się podatnikami.

Jak wiadomo od 1 maja 2004 roku obowiązuje nowa ustawa o podatku od towarów i usług. Ustawa ta spowodowała zmianę sposobu rozliczania wielu transakcji, a także rozszerzyła zakres podatników VAT i zakres czynności podlegających opodatkowaniu.

Zmiany te wiążą się z koniecznością licznych modyfikacji prowadzonych do tej pory rejestrów VAT. Uległ zmianie sposób fakturowania niektórych transakcji. Ponieważ jest to w pewnym sensie rewolucja w dotychczasowym systemie podatkowym, nietrudno o przeoczenie często istotnych obowiązków. Ważne jest, by pamiętać jakie i kiedy w związku z nową ustawą należy dopełnić obowiązki rejestracyjne i jak dokonywać rejestracji. Uległa zmianie definicja podatnika. Podatnikami zgodnie z ustawą są osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz  osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel i rezultaty tej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub innych usługodawców, w tym również podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz  rolników, jak również działalność osób wykonujących wolne zawody. Podatnikami VAT nie są organizacje charytatywne nieprowadzące działalności gospodarczej, organy administracji publicznej, urzędy. Organy publiczne czy urzędy są uznawane za podatników, gdy wynajmują lokale, wykonują usługi transportowe itp. Działalność gospodarcza obejmuje czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub dóbr niematerialnych w sposób ciągły, dla celów zarobkowych.